Μια νυχτιάτικη καταιγίδα στης Αργιθέας τα μέρη και πώς ξημέρωσε…

Μια νυχτιάτικη καταιγίδα στης Αργιθέας τα μέρη και πώς ξημέρωσε…

(Αναδημοσίευση από τη σελίδα oneirogrfies)

Τούτο το απόγευμα ήταν φωτεινό, ζεστό με κάποια σύννεφα.  Κατηφορίσαμε κατά την ποταμιά Αρέντα και κολλήσαμε απέναντι για το χωριό Βαλκάνου.  Εκεί χαθήκαμε  και αντί να πάρουμε τον σωστό δρόμο, κάναμε κατά τα σπίτια, και πέσαμε πάνω στην οικογένεια, που γύριζε απ’ το χωράφι.  Σταματήσαμε δίπλα τους και αφού τους χαιρετήσαμε, ρωτήσαμε για τον δρόμο που οδηγούσε στο χωριό Ελληνικά.  Μας έδειξαν, αλλά μας ανάγκασαν να αφήσουμε τα σχέδιά μας και να κάνουμε κατά το σπιτικό τους «Ελάτε για μια ανάσα, για ένα καφεδάκι και αργότερα τα βρίσκετε με τα σχέδιά σας»!  Είπαμε να αρνηθούμε για να μην πάρει το δειλινό, αλλά οι άνθρωποι επέμειναν καθώς ο νοικοκύρης είχε κιόλας μπροστά στείλει τη γυναίκα του να ετοιμάσει τα καφεδάκια!.  Από πίσω ακολουθούσε ο Αλβανός εργάτης, που διασκέδαζε με την παρουσία μας και χαμογελούσε αφοπλιστικά.  Είδαμε και απόειδαμε ότι δεν μπορούσαμε να ξεφύγουμε απ’ την μεγαλοσύνη των ανθρώπων και είπαμε ότι μπορούσε το «σχέδιό» μας να περιμένει και λιγάκι.  Αφήσαμε τις αναστολές και κάναμε κατά το σπιτικό, εκεί στης αυλής την παγκάδα κυκλώσαμε το τραπέζι, μέχρι να φρεσκαριστούν οι ανθρώποι από το μάζεμα του τριφυλλιού, να κοντέψει και η γειτόνισσα με την κόρη της, νάσου η θεια με τα καφεδάκια στο τραπέζι.  Είπαμε για τα ανθρώπινα, για τις δουλειές μας, για τα κοινοτικά, για το σχέδιο Καποδίστρια, για το πώς έχουμε γίνει έτσι στην πρωτεύουσα.  Χάσαμε πολύ εμείς οι άνθρωποι απ’ την ανθρωπιά μας..  Τα καφεδάκια ήταν βάλσαμο, τη σωστή ώρα, τόσο πολύ που ο Γιώργος δεν κρατήθηκε και είπε: «Θεία μπράβο, τα καφεδάκια είναι πολύ ωραία, τέτοια δεν είχα ξαναπιεί»!  Η κουβέντα έκανε το κύκλο της και η παρέα ήταν τόσο όμορφη, απέριττη, ανθρώπινη.  Είναι να απορείς πως σε τέτοιες αναπάντεχες μαζώξεις, ακούγονται τόσα και πολλά σοφά πράγματα..  Είπαμε του Προέδρου – ο Πρόεδρος του χωριού Βαλκάνο ήταν ο άνθρωπος που μας άνοιξε και μας τρατάρισε στο σπίτι του –  την επιθυμία μας να ψηλώσουμε στο διάσελο και να περάσουμε εκεί τη βραδιά που έρχεται «να έτσι γιατί μας αρέσει να κοιμόμαστε στο ύπαιθρο»..  Ο Πρόεδρος να επιμένει να μας στρώσει στο καλό δωμάτιο «να κοιμηθείτε στο σπίτι, χώρος υπάρχει, καθίστε να φάμε και να περάσουμε καλά και το πρωί πάτε στην ευχή του Θεού, πού να τρέχετε στις ερημιές, καλά είναι εδώ»!

Βάλκ 1
Στο διάσελο, απέναντι ο όγκος Χατζή.  Μπαίνουμε στην περιοχή της Αργιθέας

Αυτή η στάση, το διάλειμμα, στην αυλή των φιλόξενων ανθρώπων ήταν ότι καλλίτερο μπορούσαμε να αποζητήσουμε μετά το βουνό στη μακριά διάρκεια της επιστροφής μας.  Τώρα έπρεπε να τα μαζεύουμε και να φεύγουμε, εάν θέλαμε να προλάβουμε τον ερχομό της νύχτας.  Ευχαριστήσαμε τους ανθρώπους, τους ευχηθήκαμε «καλό Χειμώνα νάχουμε» σ’ αυτούς που μένουν πίσω, «καλό χειμαδιό» σ’ αυτούς που σε λίγες μέρες θα πάρουν τον δρόμο για την πόλη και τέλος υποσχεθήκαμε ότι θα ξαναπεράσουμε απ’ το χωριό τους.  Βγήκαμε πάλι στο δρόμο, κάναμε κατά πίσω πάλι συνοδευόμενοι από τις ευχές των ανθρώπων και βρήκαμε το σωστό δρόμο που έπρεπε να ακολουθήσουμε.  Μετά από σύντομη και πολύ όμορφη διαδρομή, καμιά δεκαριά χιλιομέτρων, ψηλώσαμε στο διάσελο και δεν αργήσαμε να βρούμε εκείνο το μέρος, που τηρουμένων των αντικειμενικών συνθηκών, μπορούσαμε να στήσουμε τη βραδινή μας κατασκήνωση.  Εκεί στην άκρη του δρόμου, σ’ ένα πλάτωμα, όσο χρειάζονταν για να χωρέσει ένα αντίσκηνο, κάναμε χώρο και στήσαμε.  Κατασκηνώσαμε πριν βραδιάσει.  Ο δρόμος ήταν απόμερος, συνέδεε δυο χωριά με ελάχιστη κίνηση, το Βαλκάνο με τα Ελληνικά, έτσι δεν προβληματιστήκαμε για την ενόχληση διερχόμενων οχημάτων.  Το μέρος (διάσελο) ήταν αγναντερό ανάμεσα στις κορφές: Κορφούλα, 1.218 μ. και Μαυροβούνι, 1.370 μ.(1)   

Βάλκ 2
Βουνά, βουνά, βουνά

Πατούσαμε στη Δυτική Αργιθέα, έχοντας αφήσει το νομό Τρικάλων και μπει στο νομό Καρδίτσης.  Βόρεια είχαμε το Ξηροβούνι, 1.833 μ., Κάστρο, 2.000 μ., νότια το βουνό Κοκκινόλακα, 1.750 μ. και ανατολικά την οροσειρά Πουλμένος Καλατόρι Ανθηρού. Το δειλινό ήταν πολύ «γλυκό» και αφού εγκατασταθήκαμε ώρα ήταν να απολαύσουμε τα χρώματά του στις γύρω κορφές.  Αράξαμε.  Μετά το δείπνο, παραμελώσαμε για τα καλά, τα λόγια ήταν φτώχια και η σιωπή ήταν ό,τι καλλίτερο. Με το που έπεσε η νύχτα, φάνηκαν τα πρώτα φωτάκια από τους μικροοικισμούς χαμηλά και στο βάθος, που έδιναν μια γλυκιά διάσταση «συντροφιάς».  Από ψηλά πούμασταν, αυτά τα μαγικά φωτάκια ανθρώπινων εστιών, το σκότος της νύχτας τάκανε ακόμη πιο εντυπωσιακά, συντροφιά στο ταξίδι μας.  Μετρήσαμε τα φωτάκια απ’ τα χωριά Πολυνέρι και Μυρόφυλλο, αλλά πιο πολύ αυτά τα φωτάκια απ’ τις σκόρπιες αγροικίες κατά μήκος του ποταμού Αρέντα (Ρέντα).  Απ’ την άλλη μεριά «καταγράψαμε» αυτά στα χωριά Ελληνικά και Καλή Κώμη, ενώ καταφέραμε να ξετρυπώσουμε κι ένα φωτάκι στο βάθος μακριά, εκεί κατά τον οικισμό Μαρκαλέσι (Αετοχώρι) (κάτω απ’ την κορφή Αετός, 1.363 μ.) (2).   Αυτό το θεωρήσαμε πολύ σημαντικό για μας, καθώς το μάτι βρίσκει πέρασμα και ακολουθώντας πετώντας πάνω απ’ τη ροή των ποταμών, πάει και «βρίσκει» το μοναδικό σπιτικό στο έρημο χωριό στην Ανατολική Αργιθέα, όπου διαμένει ο Τσαπραλης, που ίσως νάναι εκεί και νάναι αυτός πούχει αναμμένο το φως!  Χιλιόμετρα μακριά, μπορούσαμε τώρα με τη βοήθεια ενός «φωτός» να επικοινωνούμε..

Βάλκ 3
Κορφές μετά από βροχή

Τότε είχα κάνει τη σκέψη – που έκανα και τη στιγμή που έγραφα αυτές τις αράδες: να, με την πρώτη ευκαιρία να συμβουλευτώ τον χάρτη εάν υπάρχει οπτικό «πέρασμα» από τέτοια απόσταση μακριά και να επιβεβαιώσω ότι αυτό που σκεφτόμουν μπορούσε νάναι αληθινό και όχι μια παραίσθηση της νύχτας.  Τούτο το φωτάκι στον οικισμό Μαρκαλέσι το είχαμε επισημάνει και παλιότερα ταξιδεύοντας στην Αργιθέα.  Είχαμε διανυκτερεύσει ένα χειμωνιάτικο βράδυ στο δρόμο κάτω απ’ το χωριό Πετρωτό, φυσικά πολύ κοντύτερα απ’ ό,τι βρισκόμασταν τώρα.  Ανάμεσά μας κυλούσε το Λιασκοβίτικο ρέμα και απ’ την μεριά μας, όπως είχαμε σταματήσει και προσπαθούσαμε να προσανατολιστούμε, νυχτιάτικα μέσα στην Αργιθέα, «βλέπαμε» το μοναδικό φως, απέναντί μας. Ξέραμε ότι βλέπαμε του Τσαπραλη!.  Αισθάνεσαι πολύ παράξενα, σε καταλαμβάνει δέος, είναι και νύχτα, σκεφτόμενος, ότι μέσα σ’ αυτή την ερημιά, ζούνε άνθρωποι και ότι εσύ που διέρχεσαι δεν είσαι μόνος.  Παίρνεις απ’ την ανθρώπινη παρουσία δύναμη, να αντιμετωπίσεις «το μόνος σου στο πουθενά».

Βάλκ 4
Το χ. Καλή Κώμη (Μολεντζικό) Αργιθέας

Το σούρουπο μας βρήκε κουρνιασμένους νωχελικά με πλάτη ακουμπισμένοι σε κούρμπα βράχου, που αν και δεν είχε αέρα τούτη η βραδιά, εντούτοις ήταν μια σχετικά ήπια Φθινοπωρινή βραδιά.  Το κυρίως φαγητό ετοιμαζόταν, το κονιάκ καλά κρατούσε και όλο το πρόγραμμα πήγαινε «υπεράνω κάθε προσδοκίας».  Σκοτείνιασε για τα καλά, το φαγητό βγήκε θαύμα, τα φωτάκια των οικισμών έγιναν πιο έντονα, τα αστέρια στου ουρανό μπλέχτηκαν μ’ αυτά της γης, αλλά και μαύρα σύννεφα μπήκαν στο παιχνίδι.  Έχοντας τελειώσει με το φαγητό, απολαύσαμε με γεμάτο στομάχι των πανδαισία αστεριών και αστερισμών, συνειδητοποιώντας την παρουσία σύννεφων  που γίνονταν ολοένα και περισσότερα απ’ τα αστέρια..  Κάναμε μια μικρή βόλτα για να καθίσει το φαγητό καλλίτερα στο στομάχι και στην ψύχρα της νύχτας, γυρίσαμε τη πλάτη μας στο σκηνικό και χωθήκαμε στο αντίσκηνο.  Ο ύπνος εδώ έξω, μετά από μια τέτοια μέρα είναι ό,τι καλλίτερο…

Βάλκ 5
Το σχολείο του χωριού

Κάποια στιγμή μέσα στο σκοτάδι, κάτι μας έκανε να ξυπνήσουμε μιλώντας ο ένας στον άλλο.  «Τι έγινε ρε συ, τι ήταν αυτό..» «δεν ξέρω», «τι ώρα είναι..» «μισό λεπτό ν’ ανοίξω το φακό».  Κοιτάζω και βλέπω «0350».  «Ούτε τέσσερις δεν είναι» είπα, ενώ την επόμενη στιγμή ακούστηκε καθαρά μια βροντή.  Ο αέρας έκανε αισθητή την παρουσία του στα πλαϊνά φύλλα του αντίσκηνου.  «Ωχ» ακούστηκε να μουρμουρίζει ο Γιώργος «θα έχουμε όργανα».  Η συνέχεια του έργου ήταν πολύ κοντά και τα είδαμε όλα.  Ο αέρας δυνάμωσε, η βροχή ράπιζε το αντίσκηνο και στη συνέχεια αναδιπλωθήκαμε στους υπνοσάκους μας.  Ανάψαμε τώρα τους φακούς κεφαλής, κοιταχτήκαμε, όταν η βροχή δυνάμωνε για τα καλά μαζί με τον αγέρα.  Τα πλαϊνά πλευρά του ψιλότουρλου καλοκαιρινού αντίσκηνου, άρχισαν να τρίζουν, τα «τοιχώματα» έκαναν επάνω μας και ο ουρανός και το κύριο σώμα του αντίσκηνου είχαν γίνει κιόλας ένα.  Το νερό εμφανίστηκε από κάτω μας, καθώς ο αγέρας είχε παραδυναμώσει, τα αντιστηρίγματα ξεπιάστηκαν από το αντίσκηνο και όλα έδειχναν να πλησιάζει η ώρα που μαζί με εμάς θα ταξίδευε στο ρέμα, όπου νάταν.  Τώρα η βροχή με τον αέρα είχαν φτάσει στη σωστή αναλογία, σ’ αυτήν που έπρεπε να εγκαταλείψουμε το «σκάφος» πριν ήταν πολύ αργά.  Αντί για πολλά λόγια μαζεύουμε τα πράγματα, επαναλάβαμε το σχέδιο εξόδου απ’ το αντίσκηνο και το βάλαμε σε εφαρμογή.  Πετάγεται ο Γιώργος έξω κρατώντας απ’ τα σκοινιά το αντίσκηνο.  Με τα πράγματα στο χέρι εγώ δίνω μια και βρίσκομαι έξω και πέφτω πάνω στο αντίσκηνο για να το κρατήσω, μην το πάρει ο αέρας.  Να έχουμε γίνει μπάχαλο, ευτυχώς που η βροχή έκανε να κόψει λιγάκι, αλλά δεν ακολούθησε και ο αγέρας, αφού είχαμε διαλέξει το διάσελο για κατασκήνωση θέλοντας «αεράτα» πράγματα.  Μέσα στη νύχτα με τον αέρα να έχει λυσσάξει προσπαθούμε να μαζέψουμε το αντίσκηνο, που θέλει όμως τον τρόπο του κι αυτό.  Τελικά τα καταφέραμε και το μαζέψαμε χωρίς να το πάρει ο αέρας.  Ρίξαμε σάκους και αντίσκηνο μέσα στο αυτοκινητάκι και κατηφορίσαμε προς το επόμενο χωριό, τα Ελληνικά (3), απλά και μόνον να χάσουμε ύψος, μπας και αποφύγουμε να μας πάρει ο αέρας μαζί με το αυτοκίνητο.  Δεν βλέπαμε τίποτα γύρω μας,  μέσα από την θολούρα και το σκοτάδι.  Η βροχή και ο αέρας να λυσσάνε και η ώρα είναι κοντά 0430 ακόμα!  Για καλή μας τύχη, λίγο πιο κάτω, σε μια στροφή του δρόμου, όπως πέφτουν τα φώτα του αυτοκινήτου πάνω σ’ ένα κτίσμα σταματήσαμε.  Είναι το εκκλησάκι Κων/νου και Ελένης, η πόρτα είναι ανοικτή και αυτό μας φτάνει.  Μέσα στα μαύρα σκοτάδια, κατεβάσαμε τα απαραίτητα, μπήκαμε στο εκκλησάκι που είναι πρώτης τάξεως «καταφύγιο».  Ανάψαμε τη λάμπα μας (θυέλλης), απλώσαμε πρόχειρα τα βρεγμένα, αλλάξαμε και στήσαμε κατάσταση για πρωινό.  Με τέτοιο τρέξιμο και λαχάνιασμα είχαμε πεινάσει κιόλας και βρεθήκαμε με το φως των κεριών να τρώμε πρωινό.  Ακολούθησε ο πρώτος καφές, ενώ απ’ την ανοικτή πόρτα παρακολουθούσαμε την εξέλιξη της βροχής, που τώρα έπεφτε «κατά ριπές».   Η μηλιά στο προαύλιο της εκκλησούλας, καθώς ήταν φορτωμένη με εκατοντάδες μήλα, κάτω απ’ αυτόν τον αέρα, τα έριχνε όλα στο έδαφος, «κατά τελάρα».  Ήταν κι αυτό το φαινόμενο, ως μια φιλική «παρουσία» μέσα στης νύχτας τον χαλασμό.  Ήμασταν πολύ τυχεροί καθώς όλα αυτά έγιναν τις πρώτες πρωινές ώρες και είχαμε καταφέρει να κοιμηθούμε κάπως.  Απόλυτη ησυχία σκέπαζε τα πάντα κατά διαστήματα, με την βροχή να έρχεται και να ξαναέρχεται κατά πυκνώματα, να τρίζουνε τότε τα πάντα, η μηλιά να έχει απογυμνωθεί απ’ το βάρος του καρπού της (τώρα πάλευε να κρατήσει τα κλαδιά της), η λιμνούλα μπροστά στην είσοδο να μεγαλώνει, τα ποντίκια στην οροφή της εκκλησιάς να τρέχουν πέρα – δώθε ανήσυχα, κάνοντας κι αυτά με τον τρόπο τους αισθητή την παρουσία τους.  Η  ώρα περνούσε και η βροχή μια να κόβει σε ένταση και μια να επανέρχεται.  «Είναι αυτά τα μπρος –πίσω, που κάνει» είπαμε «με το που θα φωτίσει θα σταματήσει..  Πάντως το μπουρίνι πέρασε, έχει χάσει τη δύναμή του, ας περιμένουμε να ξημερώσει..»  Φάγαμε καμιά ώρα ακόμη και σιγά – σιγά το βαθύ σκοτάδι υποχωρούσε.  Η βροχή έδειχνε τώρα να κόβει.  Σκοτάδι ακόμη, ακούστηκε ο θόρυβος αυτοκινήτου, αγροτικό που αγκομαχούσε ανηφορίζοντας.  Σε λίγο πέρασε μπροστά απ το εκκλησάκι, το φώτισε με τα φώτα του και συνέχισε την ανηφοριά ακολουθώντας τη διαδρομή κατεύθυνση: Φτέρη –Κατούσι –Γκρόπα.  Η βροχή έκοψε, το φώς έσπασε το βαθύ σκοτάδι.  Δειλά –δειλά αφήσαμε τη σιγουριά της εκκλησίας και βγάλαμε κεφάλι έξω.  Μέσα στην χαμηλωμένη βροχή, οι όγκοι των βουνών είχαν πάρει «χρώμα».  Επιτέλους ξημέρωσε, η βροχή έκοψε και μια καινούργια μέρα ξεκινούσε.  Κάναμε κάποια δειλά βήματα επί του δρόμου και το πέρασμα της βροχής μας συνεπήρε.  Ολόγυρα γινόταν κοσμογονία.  Τα φωτάκια απ το κοντινό χωριό Ελληνικά, τρεμόπαιζαν στο θάμπο της πρωινής αυγής, τα κοκόρια του χωριού στην ώρα τους για τον ερχομό της νέας ημέρας και στο βάθος μακριά, όλο και κάτι γινόταν.  Ξαναμπήκαμε για λίγο μέσα στο εκκλησάκι, αλλά με τόσα που γινόντουσαν έξω απ αυτό δεν αντέξαμε και ξαναβγήκαμε.  Τώρα το φως της καινούργιας ημέρας είχε δυναμώσει, τα βουνά έφεγγαν και ανάμεσα στους επάλληλους ορεινούς όγκους, στρώμα μπαμπακιού η ομίχλη.

Η βροχή  επιτέλους έκοψε οριστικά και κάθε στιγμή γύρω μας μια καινούργια εικόνα πρόβαλε.  Ο ορίζοντας κατά την ανατολή φώτιζε και έβγαζε σιγά – σιγά ένα χρωματάκι, τα σύννεφα κυριαρχούσαν ακόμη για τα καλά αλλά κείνο που έκλεβε την παράσταση, ήταν αυτές οι λευκοντυμένες ομίχλες στις ρεματιές.  Σιγά – σιγά το φως της ημέρα δυνάμωσε, το κοπάδι προβάτων ξεσκάρισε με τα κουδούνια να αντιλαλούν, τραγούδι, τα σύννεφα να πηγαινοέρχονται και οι ομίχλες να γεμίζουν τα κενά ανάμεσα στα βουνά.

Βάλκ 6 (εξώφυλλο)
Αγροικία

Είχαμε καθίσει και παρακολουθούσαμε καθηλωμένοι όλη την αρχέγονη μυσταγωγία της διαδικασίας απ’ το σκότος στο φως της ημέρας.  Η καταιγίδα της νύχτας έδινε μια καινούργια πολύπλευρη διάσταση σ’ αυτή την καθημερινή αέναη κίνηση μέρας – νύχτας.   Είναι άλλο πράγμα να το παρακολουθείς αυτό απ’ το παράθυρο του σπιτιού σου στην μεγαλούπολη και άλλο πράγμα να το βιώνεις λεπτό προς λεπτό απ’ τη νύχτα μέχρι να φωτίσει για τα καλά ο τόπος.  Είναι κάτι που δεν μπαίνει σε λόγια, καθώς πολλά πράγματα εμπλέκονται μαζί για να δώσουν αυτό που «βλέπουν» τα μάτια μας και μπορούν να καταγράψουν και οι υπόλοιπες αισθήσεις μας.

Βάλκ 7
Χαλβανιώτικη ποταμιά (εκεί που σμίγουν τρεις νομοί Τρικάλων-΄Αρτης-Καρδίτσας) και βρίσκει στον Αχελώο)

Απ’ το σκοτάδι της νύχτας στο γλυκοχάραμα, ο χρόνος χρωματίζεται με αμέτρητες λεπτομέρειες.  Είναι ο αγέρας που ανακατεύει τα σύννεφα, είναι τα αστέρια που χάνονται, είναι το φεγγάρι που περνά σε δεύτερη μοίρα, είναι η νοτισμένη ατμόσφαιρα, που κουβαλά όλη τη δροσιά της νυχτερινής μπόρας, είναι η πάχνη της ρεματιάς, είναι τα σύννεφα στις πλαγιές των βουνών, είναι η θάλασσα των βουνών, είναι το μαγικό παιχνίδισμα με το κρυφτό των κορφών, που προσπαθούν μεταμφιεσμένες στην ομίχλη ν’ αλλάζουν, παίρνοντας την ίδια στιγμή χίλια διαφορετικά πρόσωπα, είναι ο καπνός της μοναχικής καμινάδας, που έρχεται να προστεθεί στις τόσες εικόνες του σκηνικού, είναι το τραγούδι της δροσοσταλιάς, που απομένει πάνω στις φυλλωσιές των δένδρων, είναι η νοτισμένη γη που μεταμορφώνεται.  Αισθάνομαι ένα δέος, δεν σου λέει τίποτα ότι έμεινες ξάγρυπνος παραφυλώντας συντροφιά με τον αγέρα και τη βροχή, είναι τούτο το «ξύπνημα» – συνάντηση στη μέση του πουθενά να σε παίρνει μαζί του..  Όση ώρα μπορείς να κάθεσαι και να παρατηρείς, από θεατής μετατρέπεσαι σε μέρος ενός σκηνικού, που αλλάζει και μαζί του ταξιδεύεις και εσύ.  Είναι το ευχαριστώ (ανταμοιβή)  για την ξαγρύπνια, είναι το τίμημα της συμπαρεύρεσης  στην «θεία τελετουργία» που έρχεται και ξανάρχεται κάθε μέρα με διαφορετικό τρόπο και όσες μέρες θα επανέρχεται ο κύκλος σκότος-φως-σκότος-φως, θα ξαναφανερώνεται με μοναδικό τρόπο.  Η ώρα κόντευε πια 0800 είχε ξημερώσει, μπορούσαμε να βλέπουμε το δρόμο μας και να προσδιορίζουμε την κατεύθυνσή μας.  Με αργές κινήσεις φορτώσαμε το βιό μας, τακτοποιήσαμε το εκκλησάκι όπως το είχαμε βρει, σκουπίσαμε τα νερά που είχαμε βάλει μέσα, το «ευχαριστήσαμε» για την φιλοξενία του, τσαλαβουτήξαμε στη νερόλουτσα του προαύλιου, πατήσαμε θέλοντας και μη πάνω σε στρώμα από μήλα και σκοντάψαμε με το κεφάλι ακόμη μια φορά στο οριζόντιο σύρμα της αυλόπορτας -που το κάναμε κάθε φορά, βγαίνοντας για να δούμε τον καιρό – επιτέλους, ώρα ήταν να ξυπνήσουμε και να πατήσουμε στην πραγματικότητα.  Μπροστά μας ήταν ο δρόμος.  Ο δρόμος που είχαμε επιλέξει να διασχίσουμε άλλη μια φορά τη χώρα της Αργιθέας και αυτός ήθελε ώρες.  Μετά από ένα τέτοιο κυνηγητό της νύχτας και ενός ελπιδοφόρου πρωινού, ήμασταν διατεθειμένοι να διαθέσουμε τον χρόνο μας γιατί ο τόπος αξίζει πολλά.

Τάκης Ντάσιος, Σεπτέμβριος 1998

 

Παραπομπές:

(1) Βουνά: Ο όγκος Τούρλα, 1.781 μ. (Καρδιά ή Καυκιά).  «Πρόκειται για ορεινό όγκο στο ΝΔ άκρο του Νομού Τρικάλων και στα ΒΔ. του νομού Καρδίτσης.  Από τον ορεινό όγκο του Χατζή στα ΒΔ. χωρίζεται με τον αυχένα/διάβαση 1.230 μ, απ όπου περνά ο δρόμος Μοσχόφυτον (Καρνέσι) –Μεσοχώρα (Βιτσίστα).  Στα βόρεια το ρέμα Βαθυρρεύματος το χωρίζει από το ορεινό συγκρότημα του Αυγού και από το βουνό Καραντζιούνη με το διάσελο του Σίμου.  Στα ανατολικά χωρίζεται από το ορεινό συγκρότημα Σουφλί με τον αυχένα/διάβαση 1.480 μ., της Κατούνας.  Τα πετρώματά του είναι ασβεστόλιθοι και λίγος φλύσχης.  Η ψηλότερη κορφή του είναι Τούρλα ή Καρδιά ή Καυκιά, ύψ. 1.781 μ.  Άλλες ψηλές κορφές του είναι: Κορυφή (Λέουσα), 1.600 μ., Κατούνα, 1.596 μ., Ψηλή Τσούμα, 1.419 μ., Μαυροβούνι, 1.343 μ., Κορφούλα, 1.210 μ. Ανάβαση στη κορφή μπορεί να γίνει από τη διάβαση της Κατούνας, υψ. 1.480 μ., όπου πηγαίνει δρόμος από τους οικισμούς:  Ελληνικά, υψ. 930 μ.  και Βαλκάνο, υψ. 750 μ. σε 0130ω. περίπου

Στα ανατολικά της κορφής Τούρλα, στη θέση Μαγγιανιάρα, ύψ. 1.500 μ., βρίσκεται καταφύγιο του δασικού συνεταιρισμού Κατούνας, που διαθέτει 17 θέσεις ύπνου.  Πληροφορίες στα τηλ. 2410-622946 και 6944435181». (Νέζη Νίκου2010:271)

Σημείωση: Στο διάσελο του Σίμου, ο Νικόλαος Πολίτης κατέγραψε το πιο κάτω«Όταν έχτισε ο Θεός τα βουνά τον ρώτησαν, «Τι τα θέλεις τα βουνά; Ποιος θάρθει να κάτσει στα βουνά»; Και αυτός τους είπε:  «Τα βουνά τάχω για να καθίσουν οι ζουρλοί». Και όσοι δεν είχαν μυαλό ήρθαν κι έκατσαν στα βουνά, κι επήραν κι εμάς τα παιδιά τους στο λαιμό τους, γιατί αν είχαν μυαλό και νου δεν θάρχονταν να κάτσουν εδώ στα ξεροβούνια».  Καταγραφή απ’ το Σίμου Τρικάλων.  (Πολίτου Γ. Νίκου1904:τ.Β.σ.622)

Απ το διάσελο του Σίμου διέρχεται η δημοσιά Στουρναραίϊκα – Βαθύρρευμα Τρικάλων.  Απ’ εκεί και νότια ορθώνονται οι κορφές Τούρλα, 1781 μ., Κατούνα, 1.596 μ., Ξηροβούνι, 1.734 μ., Τσιούκες, 1.706 μ., Αχλαδιάς, 1.783 μ. Καραβούλα, 1862 μ., οι οποίες συγκροτούν και οριοθετούν την αρχή των βουνών των Αγράφων, ανάμεσα στους νομούς Τρικάλων και Καρδίτσης.

Προφήτης Ηλίας (Βερούσια), ύψ. 1.775 μ.  «ορεινός όγκος στη δυτική πλευρά του νομού Καρδίτσης.  Αποτελεί τμήμα του οροσυμπλέγματος των Αγράφων και της Νότιας Πίνδου.  Περιβάλλεται από τον Αχελώο ποταμό στα δυτικά, Λεσκοβίτικο ρέμα στα νότια και ρέμα Κατουσίου –Ανθηρού στα ανατολικά.  Στα βόρεια χωρίζεται από το ορεινό συγκρότημα Σουφλί με τον αυχένα (1.300 μ.) της Ζωοδόχου Πηγής.  Τα πετρώματά του είναι ασβεστόλιθοι και λίγος φλύσχης.  Η ψηλότερη κορυφή είναι ο Προφήτης Ηλίας ή Βερούσια, ύψ. 1.775 μ.  Άλλες ψηλές κορφές του είναι Βερούσια, 1.452 μ., Μπαδούλα ή Καλατόρι, 1.554 μ.  Ανάβαση στην κορυφή μπορεί να γίνει από τον οικισμό Ανθηρό (Μπουκοβίτσα), υψ. 800 μ. σε 0230ω – 0300ω.» (Νέζη Νίκου2010: 266

(2) Οικογένεια Τσαπραϊλη στο Μαρκαλέσι (Αετοχώρι)

Μαρκαλέσι: «Άγνωστος τυγχάνει η προέλευση και η ονομασία του τοπωνύμιου αυτού.  Αρχικώς ήταν απλός στανότοπος της οικογενείας Τσαπραϊλη, αλλά από τη στιγμή που η οικογένεια αυτή μεγάλωσε και τα μέλη της και οι απόγονοί της κατοίκησαν μονίμως εκεί, μετατράπηκε σε συνοικισμό και μάλιστα απ τους μεγαλύτερους και προοδευτικότερους της Στεφανιάδας.  Απόδειξη της προόδου αυτής μας παρέχει η προ 30ετίας ίδρυση, τη ενεργεία του δημοδιδάσκαλου Χρυσοστόμου Δημ. Τσαπραϊλη, ιδιαίτερης ενορίας μετά νεοδμήτου ναού, ονόματι Αγίου Κωνσταντίνου ως και ίδρυση δημοτικού σχολείου και ταχυδρομικού γραφείου.  Η τοποθεσία αυτή εξ άλλου, φημίζεται για το θαυμάσιο καλοκαιρινό της κλίμα, για τα διαυγή και κρύα νερά της και για την πλούσια κτηνοτροφία την οποία είχε προπολεμικώς.  Δυστυχώς κατά το 1947, λόγω του ανταρτοπόλεμου πυρπολήθηκε η πολυτελής οικία του, με όλα μέσα τα υπάρχοντα και αυτός ο διδάσκαλος Χρυσόστομος  Τσαπραϊλης και η οικογένειά του μόλις σώθηκαν εκ τρομερού κινδύνου.  Έκτοτε κατέφυγαν και διαμένουν εις Καρδίτσα, εις τα περίχωρα της οποίας υπηρετεί ως διδάσκαλος.  Με την καταστροφή την οποία προξένησε ο ανταρτοπόλεμος εις τον συνοικισμό αυτόν και τον εκπατρισμό του ειρημένου διδασκάλου αμφιβάλλω αν θα κρατηθούν τα ιδρύματα αυτά, τα με τόσους κόπους και μόχθους γενόμενα»  Στάθη Δ. Γεωργίου1971:188,9).  Όπως έγραφα μετά από χρόνια τούτη την ιστοριούλα, μούρθε στο νου και κάτι απ το 2008, πούχε να κάνει με τούτο το όνομα.  Ανηφορίζω απ’ τον οικισμό Ελάτεια (Δραχμάνι) Φθιώτιδας ένα πρωινό, πάνω απ το χωριό για Σιδηρόπορτο – Βασιλικά,  όπου πέφτω πάνω σε μαντριά και ποιμενικές εγκαταστάσεις.  Συναντώ άνθρωπο σ’ αυτά και μιλάμε.  Μου συστήνεται Σωκράτης Τσαπραϊλης με καταγωγή Στεφανιάδα Αργιθέας, «που εγκατασταθήκαμε εδώ, μετά τους σεισμούς της Ευρυτανίας, 1965».  Συνεχίζει να ασχολείται με τα ζωντανά και εδώ.  Μου δίνει πληροφορίες για τη συνέχεια της διαδρομής μου.  Τον ευχαρίστησα, νάναι καλά όπου κι αν είναι..»

(3) Χωριά:

Βαλκάνο, υψ. 740 μ., στις πλαγιές της κορφής Τούρλα, Δήμου Πυνδαίων, νομού Τρικάλων.  Στα 1928 είχε 284 κατοίκους, 1940 > 308, 1951 > 186, 1961 > 179, 1971 > 106, 1981 > 50, 1991 > 74,  2001 > 28.  Απέχει 74 χιλ. νοτιοδυτικά της πόλης των Τρικάλων.

Ελληνικά (έως 1928 Μερτιντζικόν), υψ. 900 μ. στις πλαγιές της κορυφής Τούρλα, Δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσας.  Στα 1928 είχε 180 κατοίκους, 1940 > 426, 1951 > 430, 1961 > 287, 1971 > 251, 1981 > 121, 1991 > 109, 2001 > 188..  Στα Ελληνικά ανήκει και ο συνοικισμός της Φτέρης.  Απέχει 90 χιλ. δυτικά της πόλης της Καρδίτσας.

Καλή Κώμη (έως 1928 Μολεντζικό και Παλαιοχώρι), υψ. 600 μ. στις πλαγιές του όγκου Προφ. Ηλίας, 1.775 μ. και στις όχθες του ρέματος Αρματολίκι, Δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσας.  Στα 1928 είχε 281 κατοίκους, 1940 > 471, 1951 > 435, 1961 > 283, 1971 > 207, 1981 > 93, 1991 > 125, 2001 > 311.  Πήρε το όνομα απ’ την γεμάτο ομορφιά τόπο.  Ακόμη στον οικισμό αυτό ανήκει και ο συνοικισμός Περιβόλι.  Σήμερα στην Καλή Κώμη διασώζονται ένας ενδιαφέρων νερόμυλος που λειτουργούσε μέχρι το 1996 και δύο πεζογέφυρες.  Απέχει 65 χιλ. απ’ το Μουζάκι.

Μία ενδιαφέρουσα διαδρομή μπορεί να κάνει κανείς απ τον οικισμό Καλή Κώμη, με οδηγό τη ρεματιά να ανέβει στον συνοικισμό Περιβόλι (Κρανιές).  Το καλογραμμένο μονοπάτι ανεβαίνει στην τοποθεσία Μέγα Κάμπος, υψ. 1.300 μ., στα βόρεια του όγκου Προφ. Ηλίας, όπου βοσκοτόπια θερινών βοσκών, κάτω απ’ την κορφή Καλατόρι, ὐψ. 1.775 μ.  Το μονοπάτι γυρίζει ανατολικά, Βρύση Οξούλα και πέφτει στη Μονή Μεταμόρφωση του Σωτήρος χ. Ανθηρού.

Τρίλοφο (ἐως 1961 Ντούγλιστα), υψ. 680 μ. ανάμεσα στις κορφές Προφήτης Ηλίας, 1.775 μ. Καρδίτσης  και Κόκκινα Στεφάνια, 1.760 μ. Άρτης παρά τον Αχελώο ποταμό, Δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσης.  Στα 1028 είχε (-) κατοίκους, 1940 > 120, 1951 > 102, 1961 > 116, 1971 > 90, 1981 > 46, 1991 > 45, 2001 > 88.

Πετρωτό (έως 1928 Λιάσκοβο), υψ. 660 μ. στις πλαγιές Βερούσια, 1.452 μ., Δήμου Αργιθέας, νομού Καρδίτσης.  Στα 1928 είχε 522 κατοίκους, 1940 > 224, 1951 > 229, 1961 > 221, 1971 > 165, 1981 > 55, 1991 > 54, 2001 > 183.  Απέχει 82 χιλ. από την πόλη της Καρδίτσας.

Κριτσάριο, υψ. 900 μ. στην τοποθεσία Διπόταμα, δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσης.  Στα 1928 είχε (-) κατοίκους, 1940 > (-), 1951 > 134, 1961 > 157, 1971 > 130, 1981 > 97, 1991 75, 2001 > 76

Ανθηρό (έως 1928 Μπουκοβίτσα) υψ. 800 μ. δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσης.  Στα 1928 είχε 303 κατοίκους, 1940 > 1.282, 1951 > 333, 1961 > 310, 1971 > 336, 1981 > 258, 1991 > 270, 2001 > 349.  Κοντά ερείπια μονής Κοιμήσεως Θεοτόκου 17ου αι.  Γεγονότα: Ιαν. 1854, εδώ εγκατέστησαν το στρατόπεδό τους οι Έλληνες επαναστάτες.

Μεταμόρφωση (έως 1961 Κατούσιο), υψ. 930 μ. στις βόρειες πλαγιές του Πρ. Ηλία, δήμου Αργιθέας νομού Καρδίτσης.  Στα 1928 είχε (-) κατοίκους, 1940 > (-), 1951 > 264, 1961 > 242, 1971 > 221, 1981 > 129, 1991 > 126, 2001 > 256.

Ι. Μονή Γεννεσίου Θεοτόκου: «γνωστή και ως Μονή Κατουσίου.  Από το παλιό μοναστηριακό συγκρότημα σήμερα σώζονται το καθολικό και σε ερειπώδη  κατάσταση δυο πτέρυγες κελιών και τμήμα του περιβόλου με το θυρωρείο.  Το καθολικό αποτελείται από δύο τμήματα: το κάτω που τιμάται η μνήμη της Γεννήσεως της Θεοτόκου και το νότιο στους Αγ. Αναργύρους.  Ο ναός της Γεννεσίου Θεοτόκου είναι τρίκογχος με τοιχογραφίες του 1663, που έκαναν οι ζωγράφοι Ιωάννης ο Ευτελής, Αναστάσιος Ιερέας και Δημήτριος Αναγνώστης.  Τα δύο παρεκκλήσια του πάνω τμήματος φέρουν τις επιγραφές 1784 και 1797.  Είχε ωραίο τέμπλο, που έπεσε θύμα μεγάλης αρχαιοκαπηλίας, βρέθηκε και φυλάσσεται στο μουσείου του χωριού, μαζί με άλλα κειμήλια της περιοχής.» Τσαντήλα Βασίλη (Επιμ.)1994:71)

Πραγματοποιηθείσα διαδρομή

Πολυνέρι > Βαλκάνο απ’ την απ’  εδώ μεριά του ρέματος, Αρέντα ανεβαίνουμε διάσελο, τοποθεσία Κορφούλα, 1.218μ., στις πλαγιές του ψηλότερου όγκου, Μαυροβούνιον, 1.370μ., – Τούρλα, 1.781μ. όρια νομών Τρικάλων  – Καρδίτσης.  Απ το διάσελο Κορφούλα, 1.218μ., όπου διανυκτερεύουμε.  Την επομένη πέφτουμε στο χ.  Ελληνικά.  Περνώντας την Χαλβανιώτικη ποταμιά περνάμε στο χ. Καλή Κώμη και πιάνουμε τον Αχελώο, μέχρι το  χωριό Πετρωτό, Συκιές (όπου εργοτάξιο έργων εκτροπής Αχελώου ποταμού).  Στην συνέχεια ακολουθούμε το Κουμπουργιανίτικο ρέμα, περνάμε στο Αετοχώρι, όπου τοποθεσία Μαρκαλέσι.   Πιάνουμε το ρέμα Πλατανιάς και ανηφορίζουμε Αγοραστιά, μετά χωριό Αργιθέα, περνάμε  – έχοντας δεξιά τις κορφές Κανάλες –  ανεβαίνουμε Τύμπανο, διάσελο και πέφτουμε Οξυά > Μουζάκι.

Ενδεικτική βιβλιογραφία

  • Στρατηγικός χάρτης της Ελλάδας1948: Φύλλο Καρδίτσα – Αγρίνιον, κλίμακας 1: 200.000, εκδ. Γεωγραφική Υπηρεσία Στρατού
  • Στάθη Δ. Γεωργίου (Μτφρ.)1969: Η Θεσσαλία (1805-1810) από το ημερολόγιον του Άγγλου περιηγητού William Leak, Τύποις υιών Σωτ. Σχοινά, εν Βόλω
  • Χάρτης Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού(Γ.Υ.Σ.)1971: Μυρόφυλλον,κλίμακας 1: 50.000
  • Xάρτης Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (Γ.Υ.Σ.)1971: Μουζάκι, κλίμακας 1:50.000
  • Κορλού Χαρ. Κωνσταντίνου1988: Παναγιά η Σπηλιώτισσα Αργιθέας, Θεσσαλονίκη
  • Στάθη Δ. Γεωργίου 1991: Aπ τ΄ Άγραφα, ήτοι η άγραφη ιστορία παλαιά, νεωτέρα και σύγχρονος των θρυλικών Αγράφων της Πίνδου, της Αργιθέας και των χωριών της. Δευτέρα έκδοσις, Detroit, Mighigan Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, τύποις Ι. Ροσσολατου, εν Αθήναις
  • Τσαντἠλα Βασἰλη(Επιμ.)1994: Άγραφα, εκκλησιές & μοναστήρια, αρχαιολογικοί χώροι, παραδοσιακά κτίσματα, 2η έκδοση, εκδ. Ένωσης Αγραφιώτικων Χωριών Ν. Καρδίτσας
  • Περιηγητικός & Πεζοπορικός χάρτης2006: Βόρεια Άγραφα, Λίμνη Πλαστήρα, κλίμακας 1:50.000, Topo, Thessaly,  4,1, εκδ. ΑΝΑΒΑΣΗ
  • Τουριστικός οδηγός Δήμου Μουζακίου Καρδίτσας2009: Ένας παραδοσιακός αγραφιώτικος προορισμός, συνδετικός κρίκος Μετεώρων, Ελάτης-Περτουλίου, Λίμνης Πλαστήρα και Αργιθέας.  Αξιοθέατα, διαδρομές, παράδοση, δραστηριότητες, διαμονή, φαγητό, διασκέδαση, αγορές.
  • Σινάνη Άγγελου2010: Αργιθέα, Αχελώος, περιήγηση στον τόπο και τα μνημεία, σειρά Ταξίδια στην άλλη Ελλάδα, , Ελάτη Τρικάλων
  • Nέζη Νίκου2010: Τα Ελληνικά βουνά, γεωγραφική εγκυκλοπαίδεια, τόμος 2, Ηπειρωτική Ελλάδα (Πελοπόννησος, Στερεά Ελλάδα, Θεσσαλία, Ήπειρος, Μακεδονία, Θράκη), εκδ. Ελληνική Ομοσπονδία Ορειβασίας Αναρρίχησης –Κληροδότημα Αθ. Λευκαδίτη
  • Νομός Τρικάλων, τουριστικός οδηγός (ιστορικά & γεωφυσικά στοιχεία, αξιοθέατα, χρήσιμες πληροφορίες, δραστηριότητες, τουριστικές διαδρομές, καταλύματα, χάρτες, εκ. Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Τρικάλων-Νομαρχιακή επιτροπή τουριστικής προβολής, http://www.trikala.gr
  • Νομός Καρδίτσης Θεσσαλία, Νο 16, σειρά Ελλάδα, εκδόσεις ΔΟΜΗ
  • Νομός Τρικάλων Θεσσαλία, Νο 19, σειρά: Eλλάδα, εκδ. ΔΟΜΗ
  • Σταματελάτου Μιχαήλ, Βάμβα Σταματελάτου Φωτεινή2012: «Γεωγραφικό λεξικό της Ελλάδας», τόμοι Α’, Β’, Γ᾿ ειδική έκδοση για την εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ, για αυτή την έκδοση Δημοσιογραφικός Οργανισμός Λαμπράκη.
  • Σταματελάτου Μιχαήλ, Βάμβα Σταματελάτου Φωτεινή: Ελληνική Γεωγραφική Εγκυκλοπαίδεια, τόμοι Ι,ΙΙ,ΙΙΙ, εκδ. Τεγόπουλος Μανιατέας
  • Τσαπραλη Χρυσόστομου2017: Παγανιστικές δοξασίες της Θεσσαλικής επαρχίας, εκδ. αντίποδες

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *